Nghị định 110/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 25/5/2026 đã đặt trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) thành nghĩa vụ bắt buộc đối với hàng loạt doanh nghiệp sản xuất nhập khẩu bao bì. Nhưng tại hội thảo bao bì tuần hoàn tháng 8/2026, một khảo sát cho thấy 80% doanh nghiệp gặp khó khăn khi thực hiện EPR — từ hướng dẫn, chi phí, nhân lực cho đến việc tìm kiếm đơn vị tái chế phù hợp. Câu hỏi đặt ra không còn là "có phải làm EPR không", mà là: vướng ở đâu, và tháo gỡ thế nào?
Nghị định 110/2026/NĐ-CP thay đổi gì so với trước?
So với các quy định trước đây, Nghị định 110/2026/NĐ-CP làm rõ ba điểm mà doanh nghiệp cần nắm:
Tỷ lệ tái chế bắt buộc theo từng loại bao bì: doanh nghiệp phải đạt một tỷ lệ tái chế nhất định, thay vì chỉ đăng ký kế hoạch chung chung.
Hai lựa chọn tuân thủ: tự tổ chức hoạt động tái chế, hoặc đóng góp tài chính vào quỹ hỗ trợ xử lý chất thải.
Lộ trình siết dần: tỷ lệ tái chế bắt buộc được điều chỉnh tăng theo chu kỳ 3 năm kể từ 2029, tối đa 10% mỗi chu kỳ.
Cập nhật 24/10/2026 — từ "định hướng" thành dự thảo chính thức trình Quốc hội: Văn phòng EPR Quốc gia (Cục Môi trường) từng cho biết dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường nghiên cứu theo hướng bỏ hình thức đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường; sáng 24/10, Chính phủ đã chính thức trình Quốc hội dự thảo luật sửa đổi, bổ sung 79/171 điều của Luật Bảo vệ môi trường — trong đó đề xuất bỏ hẳn hình thức đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam đối với trách nhiệm tái chế, xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu, giao Chính phủ quy định hình thức khác bảo đảm việc thu gom, tái chế được thực hiện thực chất. Thay vì "nộp tiền là xong", doanh nghiệp sẽ buộc phải tự tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế: trực tiếp, thuê đơn vị tái chế chuyên nghiệp, hoặc ủy quyền cho PRO. "Lựa chọn thứ hai" trong danh sách trên có thể không còn tồn tại lâu nữa — tìm được đơn vị tái chế uy tín sẽ chuyển từ "một trong các phương án" thành "điều kiện bắt buộc".
Nói cách khác, EPR không còn là phong trào tự nguyện. Đây là nghĩa vụ có lộ trình, có chế tài, và càng về sau yêu cầu càng cao.
4 khó khăn thực tế doanh nghiệp đang gặp
Từ khảo sát tại hội thảo bao bì tuần hoàn tháng 8/2026, bốn rào cản lớn nhất gồm:
Hướng dẫn còn mới, doanh nghiệp lúng túng khi áp dụng. Các quy định chi tiết về kê khai, báo cáo và chứng minh tỷ lệ tái chế vẫn đang được hoàn thiện, khiến nhiều doanh nghiệp không biết bắt đầu từ đâu.
Chi phí tuân thủ tăng. Dù chọn tự tái chế hay đóng góp tài chính, doanh nghiệp đều phải tính thêm một khoản chi phí mới vào giá thành.
Thiếu nhân lực am hiểu EPR. Bộ phận môi trường/pháp chế của nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa từng làm báo cáo EPR, trong khi yêu cầu về số liệu ngày càng chặt.
Khó tìm đơn vị tái chế đủ năng lực và minh bạch. Đây là nút thắt lớn nhất: kể cả khi doanh nghiệp muốn tự tổ chức tái chế, họ cũng không dễ tìm được đối tác có giấy phép đầy đủ, năng lực xử lý đúng loại vật liệu và chứng từ rõ ràng để phục vụ báo cáo.
Chính Cục Môi trường cũng nhìn nhận vấn đề này: cần phát triển hệ thống thu gom, thị trường vật liệu tái sinh và cơ chế liên kết giữa nhà sản xuất với đơn vị tái chế. Song song đó, cơ quan này đang rà soát số liệu đăng ký, kê khai và đóng góp EPR của các nhà sản xuất, nhập khẩu; đồng thời xây dựng phương án phân bổ kinh phí hỗ trợ xử lý chất thải năm 2026 cùng các gói hỗ trợ tái chế theo nhóm sản phẩm, bao bì. Tín hiệu rất rõ: quản lý nhà nước đang siết cả hai đầu — vừa yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ, vừa chuẩn bị nguồn lực hỗ trợ.
Chọn đơn vị tái chế: 4 tiêu chí doanh nghiệp nên dùng
Trước khi ký hợp đồng với bất kỳ đơn vị tái chế nào, doanh nghiệp nên kiểm tra bốn tiêu chí sau:
Giấy phép môi trường đầy đủ: đơn vị phải có giấy phép xử lý chất thải còn hiệu lực, đúng loại hình và đúng loại vật liệu mà doanh nghiệp cần xử lý.
Năng lực xử lý theo loại vật liệu: tái chế nhựa, giấy, kim loại hay bao bì phức hợp là những công nghệ khác nhau — đừng chọn đơn vị "làm được hết" nhưng không chuyên sâu loại nào.
Chứng từ truy xuất rõ ràng: khối lượng tiếp nhận, quy trình xử lý, đầu ra tái chế phải có hồ sơ đầy đủ. Đây là căn cứ để doanh nghiệp chứng minh tỷ lệ tái chế trong báo cáo EPR và báo cáo ESG.
Minh bạch về giá và quy trình: chi phí xử lý, chi phí vận chuyển, thời gian xử lý cần được ghi rõ trong hợp đồng, tránh phát sinh.
Bốn tiêu chí này nghe đơn giản, nhưng thực tế rất ít doanh nghiệp có đủ nguồn lực để tự đi khảo sát, đánh giá từng đơn vị tái chế một — nhất là khi nhu cầu phát sinh đột xuất theo từng đợt sản xuất.
Giải pháp: dùng sàn kết nối thay vì đi tìm lẻ tẻ
Thay vì mỗi doanh nghiệp tự đi tìm, tự đánh giá và tự thương lượng với từng đơn vị tái chế, mô hình sàn giao dịch vật liệu tái chế giải quyết đúng nút thắt này:
Đăng nhu cầu: doanh nghiệp mô tả loại bao bì/vật liệu cần xử lý, khối lượng và thời gian.
Kiểm định: sàn xác thực chất lượng và tính pháp lý của cả hai phía trước khi kết nối.
Kết nối đúng đối tác: hệ thống ghép nhu cầu với đơn vị tái chế có năng lực phù hợp theo loại vật liệu.
Chứng từ minh bạch: mọi giao dịch được ghi nhận đầy đủ, phục vụ báo cáo EPR và ESG của doanh nghiệp.
Đây cũng là hướng mà cơ quan quản lý đang khuyến khích: thay vì hàng nghìn doanh nghiệp tự bơi, cần một cơ chế liên kết hiệu quả giữa nhà sản xuất và đơn vị tái chế — và một sàn giao dịch chuyên biệt chính là cơ chế đó ở dạng vận hành thực tế.
Bạn là doanh nghiệp đang cần xử lý bao bì hoặc tìm nguồn vật liệu tái chế? Đăng nhu cầu vật liệu của bạn lên Lavatu https://lavatu.vn/business/products/new — chúng tôi kiểm định và kết nối bạn với đơn vị tái chế phù hợp, kèm chứng từ minh bạch cho báo cáo EPR.
Nhìn xa hơn: chuẩn "xanh" đang siết ở cả trong nước và quốc tế
EPR chỉ là một phần của bức tranh lớn hơn. Diễn đàn Doanh nghiệp gần đây cho biết TCVN 14399:2025 đã tạo hành lang kỹ thuật chính thức cho hạt nhựa tái chế dùng trong bao bì thực phẩm — nghĩa là doanh nghiệp trong nước nay đã có căn cứ kiểm định rõ ràng để dùng nhựa tái chế đạt chuẩn. Ở tầm quốc tế, Quy định bao bì và chất thải bao bì của EU (PPWR) cũng đang siết yêu cầu với hàng xuất khẩu.
Ngay cả các tập đoàn lớn cũng đang chuyển động: Tetra Pak vừa ra mắt nền tảng "Cartons for Communities" tại Việt Nam, và từ tháng 12/2026 các hoạt động thu gom hiện tại sẽ chuyển dần sang mô hình mới. Xu hướng chung là rõ ràng — doanh nghiệp chuẩn bị sớm cho EPR và kinh tế tuần hoàn sẽ có chi phí tuân thủ thấp hơn so với những đơn vị đợi đến khi bị siết mới chạy.
Kết luận
Nghị định 110/2026/NĐ—CP đã có hiệu lực, lộ trình siết tỷ lệ tái chế đã rõ, và 80% doanh nghiệp vẫn đang loay hoay — phần lớn ở khâu tìm đơn vị tái chế. Đây không phải bài toán thiếu thiện chí, mà là bài toán thiếu kết nối. Doanh nghiệp nào giải quyết sớm khâu này — bằng tiêu chí chọn đối tác rõ ràng hoặc qua một sàn kết nối chuyên biệt — sẽ vừa tuân thủ đúng luật, vừa biến chi phí xử lý chất thải thành một phần của chiến lược phát triển bền vững.
FAQ
Doanh nghiệp nhỏ có phải thực hiện EPR không?
Có, nếu doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu các loại bao bì thuộc danh mục chịu trách nhiệm tái chế theo Nghị định 110/2026/NĐ—CP. Quy mô doanh nghiệp không miễn trừ nghĩa vụ, chỉ khác nhau ở mức độ kê khai và báo cáo.
Không tự tổ chức tái chế được thì làm thế nào?
Doanh nghiệp có hai lựa chọn: tự tổ chức hoạt động tái chế (trực tiếp hoặc thuê đơn vị có năng lực), hoặc đóng góp tài chính vào quỹ hỗ trợ xử lý chất thải theo tỷ lệ quy định. Lưu ý: sáng 24/10/2026 Chính phủ đã chính thức trình Quốc hội dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, trong đó đề xuất bỏ hẳn hình thức đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam đối với trách nhiệm tái chế của nhà sản xuất, nhập khẩu — doanh nghiệp nên chuẩn bị phương án thuê đơn vị tái chế từ sớm.
Tìm đơn vị tái chế uy tín ở đâu?
Ưu tiên đơn vị có giấy phép môi trường còn hiệu lực, năng lực xử lý đúng loại vật liệu và chứng từ truy xuất đầy đủ. Cách nhanh nhất là đăng nhu cầu lên sàn giao dịch vật liệu tái chế như Lavatu để được kiểm định và kết nối với đối tác phù hợp.
